Czy rodzinie zastępczej niezawodowej należy się urlop macierzyński?


Data dodania: 29-05-2019 r.
Ilość wejść: 230.

 

Paweł Kowalski, radca prawny Stanowiska ds. Obsługi Prawnej MOPR w Szczecinie 

Czy rodzinie zastępczej niezawodowej należy się urlop macierzyński?

Tak, rodzinom zastępczym spokrewnionym i niezwodowym przysługuje urlop macierzyński , a po nim rodzicielski. Łącznie rodzic może być z dzieckiem w domu przez rok. Za ten czas otrzyma zasiłek macierzyński.
Miesięczna wysokość zasiłku macierzyńskiego jest nie mniejsza niż 1000 zł.
Urlopu, tak macierzyńskiegi jak i rodzicielskiego  udziela się na pisemny wniosek pracownika, który jest rodzicem zastępczym spokrewnionym lub niezawodowym. Wniosek ten należy złożyć u pracodwacy do 21 dni od przyjęcia dziecka do rodziny.

Wymiar  urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi:

  • 20 tygodni w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • 31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie dwojga dzieci,
  • 33 tygodnie w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie trojga dzieci,
  • 35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie czworga dzieci,
  • 37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie pięciorga i więcej dzieci, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego np. ze względów zdrowotnych – 10. roku życia.

Natomiast w sytuacji gdy dziecko w chwili przyjęcia na wychowanie ma już prawie 7 lub 10 lat (i w związku z tym nie będzie możliwe wykorzystanie pełnego wymiaru urlopu do ukończenia przez nie 7. lub 10. roku życia), przysługuje urlop w wymiarze 9 tygodni.

Wymiar urlopu rodzicielskiego wynosi

Po 20 tygodniowym urlopie macierzyńskim rodzice adopcyjni lub zastępczy mają prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,

w przypadku przyjęcia dwojga dzieci – do 34 tygodni.

Urlop rodzicielski może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach, nie później niż do ukończenia przez dziecko 6. roku życia (do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat).

Wymiar urlopu ojcowskiego

Niezależnie od korzystania z innych urlopów pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako ojciec zastępczy, ma prawo do urlopu ojcowskiego na nie, jednak nie dłużej niż do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie oraz do czasu ukończenia przez dziecko 7. roku życia a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego 10. roku życia.

Urlop ojcowski trwa maksymalnie 2 tygodnie. W tym samym czasie matka dziecka może przebywać na urlopie macierzyńskim, a ojciec na urlopie ojcowskim.

Za czas urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego należy się zasiłek macierzyński.

Jego wysokość to:

  • 100 proc. kwoty, od której oblicza się wysokość zasiłku (podstawy jego wymiaru) przez pierwszą część okresu jego pobierania (urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz 6 tygodni urlopu rodzicielskiego) i 60 proc. tej podstawy przez pozostałą część urlopu rodzicielskiego,
  • 80 proc. kwoty, od której oblicza się wysokość zasiłku (podstawy jego wymiaru), przez cały okres jego pobierania, jeśli złożymy wniosek o zasiłek w pełnym wymiarze w czasie 21 dni od przyjęcia go na wychowanie.

Zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego przysługuje w wysokości 100 proc. podstawy jego wymiaru.

Becikowe – jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka.

przyznawana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).

Stosownie do art. 15b ust.  1 tej ustawy,  z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko.
Jak natomiast wskazywał ust. 2 art. 15b ustawy w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2013 r., jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka – niezależnie od wysokości dochodów. Po dniu 1 stycznia 2013 r. obowiązuje zmiana, która wprowadza kryterium dochodowe , którego przekroczenie powoduje, że becikowe nie zostanie wypłacone. Jest to kwota 1922 zł na osobę w rodzinie).
Z powyższego przepisu wynika, że o becikowe mogą ubiegać się:

  • matka lub ojciec dziecka ( nawet jeśli mają ograniczone prawa rodzicielskie, a dziecko wychowuje się w rodzinie zastępczej).
  • opiekun prawny dziecka ( opiekę prawną dla małoletniego ustanawia się wyłącznie wówczas, jeżeli jego obaj rodzice nie żyją lub żadnemu z nich nie przysługuje władza rodzicielska).
  • opiekun faktyczny dziecka  (opiekunem faktycznym  dziecka jest się w momencie wystąpienia z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie oraz rzeczywiście sprawuje się opiekę na dzieckiem)..

Fakt bycia rodziną zastępczą nie jest sam w sobie przesłanką do ubiegania się o becikowe. Osoba sprawująca funkcję rodziny zastępczej nie jest osobą uprawnioną do becikowego w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

O zapomogę mogą ubiegać się wyłącznie rodziny zastępcze, które są jednocześnie opiekunami prawnymi dziecka (rodzice nie żyją lub nie mają władzy rodzicielskiej) lub takie, które wystąpiły o adopcję (przysposobienie dziecka) i faktycznie sprawują opiekę nad dzieckiem..

Świadczeń o których mowa wyżej nie pobierają rodziny zastępcze zawodowe i prowadzący Rodzinne Domy Dziecka.

One  z kolei mają prawo do czasowego niesprawowania opieki nad dzieckiem w związku z wypoczynkiem, w wymiarze 30 dni kalendarzowych w okresie 12 miesięcy. Za okres ten pobierają one normalne wynagrodzenie.

Stan prawny na dzień 15.01.2013 r.

Kodeksem Pracy – urlop macierzyński i rodzicielski przysługuje jak niżej.

Art. 182 ze zn 4. [Uprawnienia pracownika przysposabiającego dziecko lub przyjmującego dziecko na wychowanie]

§ 1. Pracownik, nie później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie mu, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze wynikającym z art. 1821a § 1. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przepis art. 1791 stosuje się odpowiednio.

Art. 183. [Urlop w razie adopcji dziecka lub przyjęcia dziecka na wychowanie]

§ 1. Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

1)     20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

2)     31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,

3)     33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,

4)     35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,

5)     37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci – nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

§ 2. Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177, art. 180 § 4-17, art. 1801 § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1, przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

§ 4. Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu rodzicielskiego, przysługującego po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, w wymiarze do:

1)   32 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;

2)   34 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2-5;

3)   29 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3. § 5.

Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1821a § 2-4 i art. 1821c-1821g.

§ 6. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na pisemny wniosek pracownika. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. W trakcie trwania urlopu przysługuje zasiłek macierzyński art. 29 ust. 1 pkt 3) ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego: przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku życia. Urlop reguluje nasza ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Art. 69. [Przerwa na wypoczynek]

1. Rodzina zastępcza zawodowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka mają prawo do czasowego niesprawowania opieki nad dzieckiem w związku z wypoczynkiem, w wymiarze 30 dni kalendarzowych w okresie 12 miesięcy.

2. W okresie czasowego niesprawowania opieki nad dzieckiem w związku z wypoczynkiem rodzinom zastępczym zawodowym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka przysługuje wynagrodzenie.

Chcę pomóc

Komentarz do “Czy rodzinie zastępczej niezawodowej należy się urlop macierzyński?”.

  1. Szkoda tylko , że instytucje mające pieczę nad rodzinami zastępczymi nie informują rodzin na jakie wsparcie mogą liczyć , jakie dodatki należą się dzieciom. Wszystko trzymane w wielkiej tajemnicy. Oby nie dać, oby nie wypłacić. Żeby nie ludzie nie wiedziałabym o becikowym, urlopie macierzyńskim i zasiłku pielęgnacyjnym. Wnioski złożyłam , tylko że za późno i bardzo dużo pieniędzy mi przepadło. Nie wiem czy jakiekolwiek odwołania pomogą.

Dodaj komentarz