Terapeutyczna pomoc dziecku z zespołem FAS.


Data dodania: 30-12-2019 r.
Ilość wejść: 771.

Redaktor/Autor: Ewa Juchniewicz

Monika Guzicka 

diagnosta FASD i terapeuta integracji bilateralnej w 

Zachodniopomorskiej Fundacji Pomocy Rodzinie ” Tęcza serc ” w Szczecinie 

oraz mama zastępcza dziecka z p FAS.

 

Nadzieją dla dzieci z FASD jest plastyczność mózgu. Odpowiednio dobrany program terapii, neurostymulacja, stymulacja sensoryczna, daje szansę na zminimalizowanie skutków szkód wywołanych działaniem alkoholu w życiu płodowym.

Należy pamiętać, że nie ma jednej słusznej drogi postępowania z dziećmi z FAS, bo każde doświadczyło intoksykacji alkoholowej w różnym stopniu, w różnym czasie, mając inne uwarunkowania środowiskowe i inne zasoby własne.

Konieczna jest wnikliwa obserwacja funkcjonowania i zachowania dziecka na co dzień oraz wszechstronna analiza wszystkich danych o dziecku.

W każdej terapii ważna jest rola i udział opiekuna. Nie można udzielać pomocy dziecku, bez zaangażowania opiekuna. Niezbędnym jest przygotowanie opiekuna, aby stał się koordynatorem terapii dziecka.

Dostępne są różne metody terapeutyczne, które wspierają rozwój dzieci. Natomiast ze względu na wielość uszkodzeń i zaburzeń u dziecka z FAS udzielana pomoc musi być przemyślana i usystematyzowana.

          Pomoc dzieciom z FAS/FASD i ich opiekunom

1.Program  „FAStryga

Metoda terapeutyczna i edukacyjna, której twórcą jest dr Małgorzata Klecka – prezes Fundacji „Fastryga”. W metodzie podstawę procesu diagnostycznego i ustalenia kierunku terapii stanowi:

– Wywiad – obszerny.

– Badanie profilem neurorozwojowym  – poprzez profil rozwojowy można oszacować funkcjonowanie OUN w porównaniu z prawidłowym rozwojem. Profil ma 12 poziomów funkcji neurologicznych.

– Wspomaganie funkcji metabolicznych – prenatalna ekspozycja na alkohol niszczy też przewód pokarmowy, dzieci często mają alergie, nietolerancje pokarmowe).

– Dokładne poznanie historii dziecka, świadomość własnych motywacji, umiejętność radzenia sobie ze stratami we własnym życiu, ciągłe poddawanie refleksji i stałej superwizji relacji z dzieckiem, szczególna dbałość o relacje małżeńskie oraz wzmacnianie relacji z biologicznymi dziećmi.

2.Diagnoza i terapia opóźnień neurorozwojowych  wg Dr Sally Goddard Blythe (INPP)   

    Opóźnienie neurorozwojowe jest to przedłużające się nagromadzenie odruchów pierwotnych powyżej pierwszego roku życia oraz brak lub występowanie niedojrzałych odruchów posturalnych, powyżej wieku trzech i pół lat. Występowanie lub brak odruchów pierwotnych i posturalnych podczas kluczowych etapów rozwoju stanowi wiarygodny wskaźnik dojrzałości ośrodkowego układu nerwowego. Niezintegrowane odruchy pierwotne negatywnie wpływają na rozwój ruchowy, poznawczy i emocjonalny.

Przykład terapii … ćwiczenia polegają na przyjmowaniu określonych pozycji na plecach lub brzuchu i odpowiednim poruszaniu i zginaniu głowy, rąk i nóg.

3. Diagnoza i terapia integracji sensorycznej SI   

Terapia sensoryczna SI skierowana jest do dzieci z FASD, które przejawiają nadwrażliwość lub podwrażliwość w zakresie widzenia, słyszenia, funkcjonowania węchu/smaku, obszarze ruchu/układu przedsionkowego, propriocepcji (czucia głębokiego) i czucia powierzchniowego.

Przykład terapii, działania , ćwiczenia…dotykanie różnych materiałów i faktur rękami lub masowanie nimi lub chodzenie po nich, wąchanie zapachów, poruszanie się na terapeutycznych huśtawkach, platformach, piłkach itp.

4. Diagnoza i terapia integracji bilateralnej BI                                                                                         Integracja Bilateralna to integracja pracy obu półkul mózgowych przez odpowiednio dobrany zestaw ćwiczeń ruchowych. Wpływa korzystnie na rozwój ruchowy i procesy poznawcze. Poprzez dwustronną integrację wpływa na motorykę, zdolność do koordynowania działania wszystkich części ciała, rozwijanie lateralizacji przez jednoczesne ćwiczenia jednej strony ciała, podczas gdy druga strona wykonuje ruchy przeciwne. Bez względu na to, jaki jest stopień zaburzeń, każde dziecko z FASD może w tym programie osiągnąć poprawę.

Przykład…poruszanie i zatrzymywanie wyznaczonych kończyn podczas wykonywania tzw. Orzełka na śniegu.

5. Trening słuchowy – Indywidualna Stymulacja Słuchu Johansena lub metoda Tomatisa.         Dzieci z FASD często przejawiają zaburzenia przetwarzania słuchowego. Trening słuchowy poprawia zdolności utrzymywania uwagi i koncentracji na wypowiedziach ustnych, czytania, rozumienia mowy, artykulację, komunikację, samoocenę, harmonizowanie napięcia mięśniowego, utrzymanie równowagi, koordynację ruchów, motorykę.

Przykład ... dziecko słucha około 10 minut codziennie przez kilka tygodni nagranej dla niego płyty. Potem przychodzi na badanie kontrolne i dostaje następną płytę. Cały trening to 12 płyt.

6. Terapia ustno-twarzowa wg dr S. Masgutowej

Terapeuta bazując na odruchach neuromotorycznych poprzez odpowiednio dobrane działania manualne usprawnia/integruje funkcje ustno – twarzowe.

Terapia prowadzona jest po wcześniejszym badaniu odruchów. Do badania zaliczamy także obserwację reakcji na bodźce oraz sprawdzenie symetrii twarzy. Stosowane techniki służą stymulacji neurosensorycznej punktów i stref odruchów. Intensywność terapii zależy od wieku dziecka oraz stopnia dysfunkcji.

Przykład … masaż twarzy, okolicy ust oraz masaż wewnątrz ust za pomocą specjalnej nakładki na palec.

7. Somatic Experiencing Petera Levina

Alkohol wypijany w czasie ciąży jest czynnikiem traumatyzującym. FASD według dr Małgorzaty Kleckiej jest zespołem posttraumatycznym. Takie podejście daje możliwość wykorzystania technik SE do skutecznej pomocy dzieciom.

Pomoc terapeutyczna dzieciom z FASD z wykorzystaniem technik Somatic Experiencing jest skuteczną metodą pracy z ciałem przywracającą wewnętrzną równowagę, pozwalającą na dokończenie przez układ nerwowy uporczywych reakcji motorycznych i emocjonalnych. 

8. Zajęcia terapeutyczne metodą ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne dla dzieci z FASD i ich opiekunów

System ćwiczeń Weroniki Sherborne ma zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju dziecka oraz korygowanie zaburzeń tego rozwoju.

Dzięki ruchowi rozwijającemu dziecko zaczyna budować więź z opiekunem, mieć zaufanie do siebie, zyskuje poczucie bezpieczeństwa.

Podczas ćwiczeń ruchowych dziecko może poznać przestrzeń ruchową, w której się znajduje, przestaje ona być dla niego groźna.

9. Dogoterapia

Metoda wspomagająca proces rehabilitacji i terapii z udziałem odpowiednio wyszkolonych psów.

Praca z psem pomaga dziecku w kształtowaniu umiejętności logicznego myślenia, refleksu i długotrwałego utrzymania uwagi. 

10. Terapia EEG biofeedback

Szczególnie przydatna dla dzieci nadpobudliwych.

Polega na podawaniu dziecku sygnałów zwrotnych o zmianach stanu fizjologicznego organizmu, dzięki czemu może ono nauczyć się świadomie modyfikować funkcje, które normalnie nie są kontrolowane, np. fale mózgowe.

Terapia wykorzystuje programy komputerowe np. grę w wyścigi samochodowe. 

11. Terapia poznawcza Instrumental Enrichment Feuersteina

Terapia poznawcza rozwijająca struktury mózgowe i funkcje takie jak:  pamięć, uwaga, koordynacja wzrokowo – ruchowa, logiczne rozumowanie, myślenie przyczynowo – skutkowe, percepcja.

Terapia jest prowadzona na materiale pozaszkolnym, uczy jak się uczyć wykorzystując w pełni swoje zdolności, rozwijając krytyczne myślenie i samodzielność w podejmowaniu decyzji. Dla osób od 6 r.ż.

12. Metoda Dobrego Startu prof. Marty Bogdanowicz

Głównym założeniem metody Dobrego Startu jest wspomaganie rozwoju psychomotorycznego dziecka poprzez odpowiednio zorganizowaną zabawę i wielozmysłowe uczenie symboli graficznych: wzorów literopodobnych, liter i znaków matematycznych. 

13. Terapia pedagogiczna dzieci z nadpobudliwością psychoruchową i innymi zaburzeniami zachowania.

Terapia pedagogiczna dzieci z ryzyka FASD wykorzystuje elementy terapii ze spektrum terapii pedagogicznych poprawiających percepcję słuchową, czuciową i wzrokową oraz terapii behawioralnej i metody ruchu rozwijającego.

14. Trening Zastępowania Agresji

Metoda poznawczo-behawioralna, skuteczna w  zmianie zachowań agresywnych i przemocowych dzieci i młodzieży, na zachowania pożądane. Uczy postaw i zachowań społecznych.

Metoda składa się z 3 komponentów:

– trening umiejętności zachowań prospołecznych
– trening kontroli złości
– trening wnioskowania moralnego

Podczas treningu zachodzą u dzieci zmiany w sposobie zachowania, myślenia oraz wnioskowania moralnego.

15. Socjoterapia

Dzieci z FAS przejawiają szczególne trudności w  relacjach społecznych z powodu problemów z komunikacją z innymi ludźmi – same popełniają błędy językowe i nie zawsze właściwie rozumieją wypowiedzi innych. Mają też trudności z rozpoznawaniem i nazywaniem emocji.

Konsultacje i diagnozy:

–Psychologiczne

–Psychiatryczne

–Pedagogiczne

Metody rehabilitacyjne:

  • Metoda Karla i Berty Bobath
  • Metoda Vaclava Vojty
  • Metoda Glenna Domana

Wsparcie rodziny dziecka z FAS,

aby mogła podołać opiece i wychowaniu tego dziecka

Edukacja nt. FAS – Dzieci z FAS przychodzą na świat nie tylko w rodzinach, które długotrwale i szkodliwie spożywają alkohol, dlatego wiedzę o FAS należy rozpowszechniać nie tylko wśród rodzin patologicznych, uzależnionych. Kobieta w ciąży, może z wielu różnych powodów sięgnąć po alkohol, także w każdej innej rodzinie. Kobieta we wczesnym etapie, może jeszcze nie wiedzieć, że jest w ciąży.

Edukacja  w zakresie teorii przywiązania i Zespołu Zaburzenia Więzi – Dzieci z FAS mają zmniejszone jądro migdałowate, które odpowiada za tworzenie więzi z rodzicami. Często prezentują one nieprawidłowy wzorzec przywiązania. Zamiast wzorca bezpiecznego, kształtuje się u nich wzorzec lękowy, unikający lub zdezorganizowany. To powoduje, że dziecko ma problem nie tylko z funkcjonowaniem w sferze fizycznej i umysłowej (z powodu FAS), ale też gorzej funkcjonuje w sferze emocjonalnej i społecznej – szczególnie w relacjach z najbliższymi.

Szkoła dla Rodziców – edukacja dotycząca wychowania, jednak z uwzględnieniem zasad postępowania z trudnym dzieckiem. Szczególny nacisk trzeba tu położyć na postawy rodzicielskie i kształtowanie kompetencji emocjonalnych oraz umiejętność radzenia sobie ze stresem.

Grupa wsparcia – jest to cenna forma pomocy rodzinie w trudnej sytuacji życiowej. Podczas cyklicznych spotkań prowadzonych przez specjalistów, rodzice mogą w atmosferze zaufania dzielić się swoimi doświadczeniami, kłopotami i radościami. Otrzymują wsparcie od innych rodziców, uświadamiają sobie, że nie są osamotnieni w problemach, że inni rodzice borykają się z podobnymi trudnościami. Wzajemnie szukają rozwiązań i pomocy. Podpowiadają jakie metody pracy są skuteczne, jakie działania podjąć, gdzie szukać pomocy.

Pomoc wolontariuszy (w opiece, w nauce – korepetycje)

Terapia rodzinna (rodziny są  niejednokrotnie „wypalone”, z trudnościami w relacjach rodzinnych, małżeństwa decydują się na rozwód)

Psychoterapia (dla dzieci, dla opiekunów, dla rodzin)

Turnusy profilaktyczne dla dzieci i rodzin

Integracja rodzin – kino, teatr, kręgle, basen, park linowy

Współpraca z lekarzami różnych specjalności (ze względu na wiele nieprawidłowości rozwojowych, dzieci kierowane są na badania genetyczne, neurologiczne, ortopedyczne, alergologiczne itd.)

Chcę pomóc

Dodaj komentarz